BELEIDSPLAN NEHA 2019

Affiche voor de Internationale Economisch-historische Tentoonstelling in 1929, georganiseerd door het NEHA. Ontwerp H.Th. Wijdeveld (IISG BG E11/994)

Doelstelling

De Stichting Nederlandsch Economisch Historisch Archief (NEHA) heeft als doel het verzamelen, bewaren en bewerken, of doen verzamelen, bewaren en bewerken van bronnenmateriaal dat van belang kan worden geacht voor de economische geschiedenis, en voorts het stimuleren van economisch-historisch onderzoek in de breedste zin van het woord alsmede het bevorderen van publicaties op dit wetenschapsgebied.

Op dit moment omvat de NEHA-collectie circa 900 manuscripten-, (bedrijfs-)archivalia- en documentatiecollecties, ruim 100.000 zowel antiquarische als eigentijdse boeken en brochures en bijna 8.000 periodieken waaronder jaarverslagen van Nederlandse ondernemingen. Het NEHA is bovendien eigenaar van circa 250 bedrijfsarchieven die als bruikleen in beheer zijn bij openbare archiefinstellingen verspreid over heel Nederland.

Het bestuur van het NEHA en het bestuur van het Unger-Van Brerofonds bestaan uit dezelfde personen. Belangrijke doelstelling van het laatstgenoemde fonds is het mogelijk maken van publicaties op het terrein van de economische geschiedenis, de historische demografie en de sociale geschiedenis, daaronder begrepen onder meer de koloniale geschiedenis, de landbouwgeschiedenis en de vrouwengeschiedenis. Daarnaast is het Unger-Van Brero Fonds betrokken bij bijzondere leerstoelen op het terrein van de sociaal-economische geschiedenis. Het fonds subsidieert abonnementen van promovendi en postdocs op het Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis/ The Low Countries Journal of Social and Economic History. Dit gebeurt via het N.W. Posthumus Instituut, de onderzoekschool op het terrein van de economische en sociale geschiedenis.

Activiteiten

1. Het behouden, uitbreiden, ontsluiten en ter beschikking stellen voor onderzoek, tentoonstelling en andere doeleinden van de verzameling van het NEHA. Hierbij wordt in deze beleidsperiode voortgegaan op de gebruikelijke wijze, zoals in eerdere jaarverslagen uitvoerig vastgelegd. Verder vervult het NEHA een bemiddelende rol tussen archiefvormers enerzijds en openbare archiefbeheerders anderzijds. In aansluiting op deze activiteiten onderzoekt het NEHA de mogelijkheden om te komen tot een platform Historische Bedrijfsinformatie: een virtueel portal voor bedrijfshistorische collecties op basis van linked open data. In 2019 worden de plannen hiertoe verder uitgewerkt. Als start wordt een expertmeeting georganiseerd; daarna wordt besloten over vervolgstappen.
2. Het verrichten van economisch-historisch onderzoek. Het NEHA speelt een rol bij meerdere onderzoeksprojecten die (deels) aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) worden uitgevoerd zoals het Slavernij project over het economisch belang van Nederland bij de slavernij; een vergelijkende studie naar de regionale industrialisatie in Noordwest Europa en China (1800-heden) en een onderzoek naar de wereldwijde consumptie, handel en productie van diamant. In 2019 wil het NEHA de inbedding van bedrijfs-historisch onderzoek in de IISG-organisatie verder versterken.
3. Het scheppen van mogelijkheden tot publicatie van onderzoeksresultaten van economisch-historisch onderzoek en andere informatie die voor de economische geschiedenis relevant is. De belangrijkste activiteit is hier het - samen met het IISG - vier maal per jaar uitgeven van een nummer van het tweetalige Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis (The Low Countries Journal of Social and Economic History). Het tijdschrift verschijnt sinds januari 2017 in digitale vorm geheel Open Access. Voor abonnees blijft een papieren tijdschrift beschikbaar.
4. Het bevorderen van debat over de economische geschiedenis en de bedrijfsgeschiedenis. Het streven is om jaarlijks een of meer studiedagen te organiseren, al dan niet samen met andere organisaties. In 2019 betreft het de eerder vermelde expertmeeting over de toekomst van bedrijfshistorische archieven en eventuele vervolgbijeenkomsten. Daarnaast wil het NEHA aandacht schenken aan het gebruik van de NEHA-collecties voor economisch-historisch onderzoek via de organisatie van een seminar rondom de begin 2019 aan het NEHA overgedragen Historisch Fondsenarchief van de Amsterdamse Beurs. Voor subsidiëring van (door derden georganiseerde) workshops en congressen verwijst het NEHA naar het Unger – van Brero Fonds, dat aanvragen hiervoor in behandeling neemt.
5. Het in stand houden van een bijzondere leerstoel ‘Bedrijfsgeschiedenis inclusief de sociale aspecten’, aan de Universiteit van Amsterdam. Op deze leerstoel is in 2012 prof.dr. J.P.B. Jonker benoemd voor een periode van vijf jaar en deze termijn is in 2017 met nog eens vijf jaar verlengd.

Financiën

1. De bestuursleden van het NEHA ontvangen geen beloning voor hun werk.
2. De in het beleidsplan genoemde activiteiten worden deels gefinancierd door uit subsidies van NWO en KNAW (via het IISG) deels door erfstellingen, legaten en schenkingen, deels uit donaties van de begunstigers van het NEHA en deels uit de opbrengsten van het vermogen. De omvang en samenstelling van het vermogen, en de opbrengsten ervan, worden gespecificeerd in de jaarrekeningen